Bản tin tài chính tuần 3 tháng 5/2019

Bản tin tài chính tuần 3 tháng 5/2019

Bản tin tài chính tuần 3 tháng 5/2019

Chính phủ hoàn thiện Luật chứng khoán sửa đổi, dự kiến có hiệu lực từ 1/1/2021

NHNN đánh giá lĩnh vực ngân hàng có nguy cơ bị rửa tiền cao nhất

  • Bitcoin tăng gần 60% so với đầu năm 2019
  • Các ngân hàng Singapore chuyển đổi để bảo vệ mình trước áp lực cạnh tranh từ Fintech
  • Trung Quốc cắt giảm nắm giữ lượng trái phiếu Mỹ xuống mức thấp nhất kể từ năm 2017
  • Hội nghị Trung ương 10 thảo luận về chiến lược phát triển 10 năm tới
  • Xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc liên tục giảm
  • Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đề xuất tạm đình chỉ quy định áp trần lãi vay theo Nghị định 20/2017/NĐ-CP
  • Chính phủ hoàn thiện Luật chứng khoán sửa đổi, dự kiến có hiệu lực từ 1/1/2021
  • NHNN đánh giá lĩnh vực ngân hàng có nguy cơ bị rửa tiền cao nhất
  • Mục tiêu cải cách hành chính ngành Ngân hàng lấy người dân và doanh nghiệp làm trọng tâm
  • Ngân hàng mở rộng bảo lãnh trái phiếu

Kinh tế thế giới

1. Bitcoin tăng gần 60% so với đầu năm 2019

Từ đầu năm đến nay, giá tiền ảo Bitcoin đã tăng gần 60% lên khoảng 6.000 USD sau khi lao dốc gần 75% trong năm 2018. Dù tiền ảo này vẫn còn cách khá xa mức giá kỷ lục gần 20.000 USD thiết lập vào tháng 12/2017 nhưng theo các nhà đầu tư mức tăng hồi năm 2017 là quá lớn và Bitcoin đã bị bán tháo quá mức vào năm ngoái. Tiền ảo này hiện đang dần trở thành một công cụ đầu tư đáng tin cậy cho những người ưa thích rủi ro tiền tệ và biến động lãi suất.

Theo các nhà phân tích, Bitcoin và các tiền ảo khác đang ngày càng thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư truyền thống, bao gồm cả cá nhân lẫn các tổ chức lớn. Ứng dụng đầu tư phổ biến Robinhood hiện cho phép các nhà đầu tư trên nền tảng của mình có thể mua Bitcoin và một số tiền ảo khác. Còn Fidelity và ETrade (ETFC) được cho là đã sẵn sàng để ra mắt thêm các lựa chọn đầu tư tiền ảo cho những khách hàng lớn.

Trong khi đó, ICE, sở hữu sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE) đã ra mắt Bakkt - sàn giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin và một số tiền ảo khác. Tất cả những điều này có thể giúp gia tăng khả năng được hợp pháp hóa cũng như ổn định cho đồng Bitcoin.

Giá trị đồng Bitcoin có thể sẽ giảm tới 30% - tương tự như điều chỉnh 10% của cổ phiếu. Tuy nhiên, Weiss Ratings - tổ chức xếp hạng tài chính độc lập mới ra mắt dịch vụ xếp hạng tiền ảo vào năm 2018 cho rằng Bitcoin, cũng như các đồng tiền đối thủ như XRP, Ethereum, Cardano và EOS, có xu hướng tăng trong dài hạn, và việc tốc độ tăng chậm lại không phải vấn đề nghiêm trọng.

2. Các ngân hàng Singapore chuyển đổi để bảo vệ mình trước áp lực cạnh tranh từ Fintech

Trước khi những công ty fintech nước ngoài như Ant Financial tiếp cận, các ngân hàng Singapore đã sớm có những bước chuyển mình để tránh sự cạnh tranh. Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) đã khuyến khích các ngân hàng nâng cấp phần mềm, chuyển dữ liệu sang đám mây và tạo ra những dịch vụ kiểu fintech nhằm nắm giữ lợi thế trước khi những đối thủ bên ngoài thành công trên quốc gia này. Năm 2016, MAS đã có cuộc họp với các ngân hàng lớn và chỉ định phải tạo ra một hệ thống ngang hàng để bất kỳ chủ tài khoản nào ở Singapore cũng có thể chuyển tiền không mất phí tới bất kỳ ai, chỉ bằng vài cú click trên điện thoại.

Về phía các ngân hàng cũng chủ động cải tiến công nghệ:

  • Ngân hàng lớn nhất Singapore DBS đã chuyển hơn 80% dữ liệu trên máy tính sang đám mây, hợp tác với các doanh nghiệp cung cấp nhiều dịch vụ cho ứng dụng trong đó có Gojek. DBS ra mắt digibank, một ngân hàng số chỉ dành cho thiết bị di động tại Ấn Độ, năm ngoái digibank bước chân vào thị trường Indonesia và đã có 2,9 triệu khách hàng ở 2 quốc gia trên. Digibank thu hút khách hàng thông qua các chương trình khuyến mại trực tuyến và chi phí quảng cáo là khoảng 8 - 10 USD mỗi lần, thấp hơn rất nhiều so với chi phí lôi kéo khách hàng bằng các phương thức ngoại tuyến là 60-70 USD tuy vậy để đạt được lợi nhuận đối với digibank cần có thời gian. Marketplace trực tuyến của DBS dành cho ô tô, hợp đồng nhà ở và năng lượng là mảng mang về hoa hồng cho họ.
  • United Overseas Bank (UOB) cho ra mắt ngân hàng số TMRW (Tomorrow) chỉ hoạt động trên thiết bị di động nhắm vào thế hệ Y tại Thái Lan vào tháng 3. UOB đã xây dựng một phòng nghiên cứu về mức độ tương tác của khách hàng (engagement lab), để sử dụng kiến thức hành vi và AI để nghiên cứu thói quen và nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng của khách hàng.

Ngoài Singapore, một số cơ quan quản lý ở nước khác đặc biệt là ở Anh, đang thực hiện chính sách khuyến khích sự phát triển của những công ty mới và để thị trường tự chọn ra người chiến thắng.

3. Trung Quốc cắt giảm nắm giữ lượng trái phiếu Mỹ xuống mức thấp nhất kể từ năm 2017

Theo số liệu của Bộ Tài chính Mỹ, lượng nắm giữ trái phiếu Mỹ của Trung Quốc giảm 10,4 tỷ USD, mức giảm đầu tiên kể từ tháng 11, tính đến hồi tháng 3 là 1,12 nghìn tỷ USD và đưa vị thế nắm giữ trái phiếu Mỹ của Trung Quốc sụt giảm xuống mức thấp nhất trong 2 năm. Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất của Mỹ, chiếm 28% tổng số nợ công của Mỹ trong các chủ sở hữu nước ngoài. Động thái cắt giảm này được nhiều ý kiến nhận định rằng đây là một "lựa chọn hạt nhân" trong tình trạng các cuộc đàm phán thương mại đang có diễn biến xấu đi.

Dù Trung Quốc cắt giảm, nhưng lượng nắm giữ trái phiếu Mỹ của nhà đầu tư nước ngoài đã tăng lên mức cao kỷ lục là 6,47 nghìn tỷ USD, khối ngoại mua vào 88 tỷ USD trong tháng 3 - tháng cao nhất kể từ tháng 9/2011. Đà tăng này cũng trùng với thời điểm lợi suất trái phiếu Mỹ hồi phục. Trước đó, hồi tháng 3, lợi suất trái phiếu 10 năm chạm mức thấp nhất năm 2019, ở mức 2,34%.

Kinh tế Việt Nam

1. Hội nghị Trung ương 10 thảo luận về chiến lược phát triển 10 năm tới

Hội nghị lần thứ 10 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 12 khai mạc ngày 16/05 tại Hà Nội sẽ tập trung thảo luận cho ý kiến về đề cương báo cáo chính trị, đề cương báo cáo 10 năm thực hiện Cương lĩnh 2011 (bổ sung, phát triển); đề cương báo cáo tổng kết thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2011-2020; xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030 và báo cáo tình hình kinh tế- xã hội 5 năm 2016-2020, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025; đề cương báo cáo tổng thể công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng. 

2. Xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc liên tục giảm

Kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang thị trường Trung Quốc năm 2018 đạt trên 1,2 tỷ USD giảm 5% so với năm 2017. Quý 1 năm 2019 kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 239 triệu USD tiếp tục giảm so với cùng kỳ năm trước trong đó xuất khẩu tôm giảm 15%, xuất khẩu cá tra giảm gần 2%. Nguyên nhân giảm giá trị kim ngạch xuất khẩu từ: (1) Trung Quốc siết chặt thương mại mậu biên; (2) cạnh tranh với Ấn Độ và Ecuador trên thị trường tôm; (3) cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung làm xáo trộn thị trường ảnh hưởng nhu cầu; (4) đồng Nhân dân tệ mất giá cũng là một yếu tố gây ảnh hưởng đến xuất khẩu thủy sản sang thị trường. Với nhiều yếu tố không thuận lợi, dự báo thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc 2019 có thể chỉ đạt mức xấp xỉ năm 2018.

3. Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đề xuất tạm đình chỉ quy định áp trần lãi vay theo Nghị định 20/2017/NĐ-CP

Khoản 3, Điều 8, Nghị định 20/2017/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/5/2017 được xem là phương pháp kiểm soát những doanh nghiệp FDI liên tục mở rộng quy mô hoạt động, tăng vốn điều lệ nhưng lợi nhuận lại luôn tăng trưởng âm. Tuy nhiên khi áp dụng vào thực tiễn điều khoản này lại đang gây ra những "tác dụng phụ" không mong muốn lên các doanh nghiệp trong nước. Theo Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) việc khống chế lãi vay với các bên liên kết dẫn tới khó khăn cho doanh nghiệp Việt Nam phần lớn là doanh nghiệp mới, vốn thấp, sử dụng nguồn vốn vay rất lớn để phát triển sản xuất kinh doanh.

Hiệp hội cũng chỉ rõ quy định này (1) không phù hợp với nguyên tắc tự do kinh doanh đã được ghi nhận trong Luật Doanh nghiệp năm 2014; (2) mâu thuẫn với các quy định trong Luật Thuế hiện hành do chi phí lãi vay của các doanh nghiệp có giao dịch liên kết sẽ bị tính thành 2 lần nguy cơ “lỗ chồng lỗ”; (3) quy định tạo rào cản đối với cho vay nội bộ các tập đoàn kinh tế tư nhân với mô hình công ty mẹ - con hiện đang phát triển mạnh ở nước ta làm mất đi khả năng điều tiết sức mạnh chung của một tập đoàn và cơ hội đầu tư dài hạn vào các ngành nghề cần vốn lớn, có ý nghĩa lâu dài cho nền kinh tế; (4) Nghị định áp dụng chung cho cả doanh nghiệp của nước ngoài và doanh nghiệp Việt Nam với 2 chuẩn mực kế toán khác nhau và điều kiện hoạt động khác nhau gây khó khăn rất lớn cho các doanh nghiệp của Việt Nam.

Trong khi đợi sửa đổi, Hiệp hội đề nghị Thủ tướng cho tạm đình chỉ thi hành Khoản 3, Điều 8, Nghị định 20/2017/NĐ-CP.

4. Chính phủ hoàn thiện Luật chứng khoán sửa đổi, dự kiến có hiệu lực từ 1/1/2021

Trên cơ sở ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp thứ 33 ngày 16/4/2019 và Báo cáo thẩm tra sơ bộ về dự án Luật của Ủy ban Kinh tế ngày 08/4/2019, Chính phủ đã hoàn thiện dự án Luật Chứng khoán (sửa đổi) và có Tờ trình số 186/TTr-CP ngày 09/5/2019 trình Quốc hội về dự án Luật.

Việc xây dựng Luật Chứng khoán (sửa đổi) nhằm hoàn thiện thể chế, ổn định môi trường pháp lý bảo đảm cho sự phát triển ổn định, bền vững, an toàn của TTCK, đáp ứng yêu cầu hội nhập, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với TTCK, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư; bảo đảm TTCK là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Dự thảo Luật Chứng khoán (sửa đổi) về cơ bản giữ nguyên bố cục của Luật hiện hành, gồm 10 chương, 136 điều. So với Luật Chứng khoán hiện hành, dự thảo Luật sửa đổi 97 Điều, bổ sung 31 Điều, bãi bỏ 31 Điều và giữ nguyên 08 Điều. Dự thảo Luật quy định hiệu lực thi hành của Luật là từ ngày 01 tháng 01 năm 2021.

Tài chính Ngân hàng

1. NHNN đánh giá lĩnh vực ngân hàng có nguy cơ bị rửa tiền cao nhất

Báo cáo “Kết quả đánh giá rủi ro quốc gia về rửa tiền, tài trợ khủng bố giai đoạn 2012-2017” của NHNN đánh giá ngân hàng, bất động sản và kênh chuyển tiền phi chính thức có nguy cơ bị rửa tiền ở mức “cao”. Ngoài ra lĩnh vực chứng khoán được NHNN đánh giá có mức nguy cơ rửa tiền “trung bình”, lĩnh vực bảo hiểm ở mức “trung bình thấp”.

Trong đó ngân hàng có nguy cơ rửa tiền cao nhất, cụ thể có gần 90% tổng số báo cáo giao dịch đáng ngờ (STR) gửi đến Cục Phòng chống rửa tiền có liên quan đến lĩnh vực ngân hàng. Nguy cơ rửa tiền trong lĩnh vực ngân hàng được xác định: "có thể liên quan chủ yếu đến việc rửa tiền có nguồn gốc từ tội tham ô tài sản (tội phạm chủ yếu liên quan đến những người có chức vụ, quyền hạn), đánh bạc và trốn thuế. 

Mức độ tổn thương về rủi ro rửa tiền trong lĩnh vực ngân hàng được đánh giá ở mức “trung bình cao”. Lĩnh vực bảo hiểm có mức độ tổn thương về rửa tiền được đánh giá là “thấp”, nhóm các tổ chức tài chính khác mức độ tổn thương về rửa tiền hầu hết là “thấp” và “trung bình”. Trong khi đó hệ thống chuyển tiền ngầm có mức độ tổn thương “cao” và quỹ phát triển đầu tư địa phương là “trung bình cao.

2. Mục tiêu cải cách hành chính ngành Ngân hàng lấy người dân và doanh nghiệp làm trọng tâm

Tại Hội thảo thường niên “Cải cách hành chính ngành Ngân hàng: Doanh nghiêp và người dân thuận lợi trong giao dịch ngân hàng” tổ chức sáng 16/5 tại Tp.HCM, NHNN nhấn mạnh mục tiêu cải cách hành chính của ngành ngân hàng là luôn lấy người dân và doanh nghiệp làm trọng tâm. Việc cải cách hành chính ngành ngân hàng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong việc tiếp cận vốn và dịch vụ ngân hàng bao gồm (1) minh bạch hoá các thông tin liên quan đến các dịch vụ ngân hàng (tiết kiệm, vay vốn, thanh toán…) nhằm tránh tiêu cực; (2) ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong các dịch vụ ngân hàng để giảm thiểu chi phí, thời gian cho người dân và doanh nghiệp; (3) đa dạng hoá sản phẩm dịch vụ bảo đảm nguyên tắc thị trường để người dân và doanh nghiệp có lợi nhất trong việc tiếp cận sản phẩm và dịch vụ ngân hàng.

Theo NHNN các ngân hàng vẫn phải tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính hơn nữa, phát huy sáng tạo, chủ động ứng dụng công nghệ hiện đại đưa ra các sản phẩm tiện ích đa dạng và đề xuất, tham mưu cho ngân hàng Nhà nước nhằm tạo môi trường kinh doanh tích cực trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân ngày càng tốt hơn. Về phía mình, NHNN sẽ tiếp tục cải cách mạnh mẽ hơn nữa các cơ chế thể lệ, tạo điều kiện mở rộng quyền hạn và trách nhiệm cho các tổ chức tín dụng trong huy động và cho vay cũng như tự chịu trách nhiệm. Đồng thời NHNN sẽ mạnh tay hơn để siết thanh toán bằng tiền mặt trong thời gian tới.

3. Ngân hàng mở rộng bảo lãnh trái phiếu

Theo thống kê của Vụ Tài chính Ngân hàng (Bộ Tài chính), thời gian qua thị trường trái phiếu DN có mức tăng trưởng khá mạnh cả về số lượng DN phát hành lẫn nhà đầu tư mua trái phiếu. Kết thúc năm 2018, dư nợ toàn thị trường trái phiếu DN tăng trưởng 53% so với năm 2017, tương đương khoảng 8,6% GDP.

Từ sau khi Nghị định 163/2018 của Chính phủ về phát hành trái phiếu DN chính thức có hiệu lực, đã có khoảng trên 1.500 tỷ đồng trái phiếu được các DN lớn phát hành, nâng tổng số trái phiếu DN được phát hành từ đầu năm 2019 đến nay lên mức gần 38.500 tỷ đồng, với 36 DN tham gia thị trường. Theo thống kê của CTCK Rồng Việt, hiện mặt bằng lợi tức của trái phiếu DN ổn định ở mức 8%-10%/năm (đối với trái phiếu thông thường, kỳ hạn 1-3 năm). Mức này cao hơn đáng kể so với lãi suất huy động từ 6,6%-7,3%/năm đối với các kỳ hạn tương tự tại các NHTM.

LPB Research tổng hợp

Bản tin tài chính tuần 3 tháng 5/2019

Bản tin tài chính tuần 3 tháng 5/2019

Chính phủ hoàn thiện Luật chứng khoán sửa đổi, dự kiến có hiệu lực từ 1/1/2021

NHNN đánh giá lĩnh vực ngân hàng có nguy cơ bị rửa tiền cao nhất

  • Bitcoin tăng gần 60% so với đầu năm 2019
  • Các ngân hàng Singapore chuyển đổi để bảo vệ mình trước áp lực cạnh tranh từ Fintech
  • Trung Quốc cắt giảm nắm giữ lượng trái phiếu Mỹ xuống mức thấp nhất kể từ năm 2017
  • Hội nghị Trung ương 10 thảo luận về chiến lược phát triển 10 năm tới
  • Xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc liên tục giảm
  • Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đề xuất tạm đình chỉ quy định áp trần lãi vay theo Nghị định 20/2017/NĐ-CP
  • Chính phủ hoàn thiện Luật chứng khoán sửa đổi, dự kiến có hiệu lực từ 1/1/2021
  • NHNN đánh giá lĩnh vực ngân hàng có nguy cơ bị rửa tiền cao nhất
  • Mục tiêu cải cách hành chính ngành Ngân hàng lấy người dân và doanh nghiệp làm trọng tâm
  • Ngân hàng mở rộng bảo lãnh trái phiếu

Kinh tế thế giới

1. Bitcoin tăng gần 60% so với đầu năm 2019

Từ đầu năm đến nay, giá tiền ảo Bitcoin đã tăng gần 60% lên khoảng 6.000 USD sau khi lao dốc gần 75% trong năm 2018. Dù tiền ảo này vẫn còn cách khá xa mức giá kỷ lục gần 20.000 USD thiết lập vào tháng 12/2017 nhưng theo các nhà đầu tư mức tăng hồi năm 2017 là quá lớn và Bitcoin đã bị bán tháo quá mức vào năm ngoái. Tiền ảo này hiện đang dần trở thành một công cụ đầu tư đáng tin cậy cho những người ưa thích rủi ro tiền tệ và biến động lãi suất.

Theo các nhà phân tích, Bitcoin và các tiền ảo khác đang ngày càng thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư truyền thống, bao gồm cả cá nhân lẫn các tổ chức lớn. Ứng dụng đầu tư phổ biến Robinhood hiện cho phép các nhà đầu tư trên nền tảng của mình có thể mua Bitcoin và một số tiền ảo khác. Còn Fidelity và ETrade (ETFC) được cho là đã sẵn sàng để ra mắt thêm các lựa chọn đầu tư tiền ảo cho những khách hàng lớn.

Trong khi đó, ICE, sở hữu sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE) đã ra mắt Bakkt - sàn giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin và một số tiền ảo khác. Tất cả những điều này có thể giúp gia tăng khả năng được hợp pháp hóa cũng như ổn định cho đồng Bitcoin.

Giá trị đồng Bitcoin có thể sẽ giảm tới 30% - tương tự như điều chỉnh 10% của cổ phiếu. Tuy nhiên, Weiss Ratings - tổ chức xếp hạng tài chính độc lập mới ra mắt dịch vụ xếp hạng tiền ảo vào năm 2018 cho rằng Bitcoin, cũng như các đồng tiền đối thủ như XRP, Ethereum, Cardano và EOS, có xu hướng tăng trong dài hạn, và việc tốc độ tăng chậm lại không phải vấn đề nghiêm trọng.

2. Các ngân hàng Singapore chuyển đổi để bảo vệ mình trước áp lực cạnh tranh từ Fintech

Trước khi những công ty fintech nước ngoài như Ant Financial tiếp cận, các ngân hàng Singapore đã sớm có những bước chuyển mình để tránh sự cạnh tranh. Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) đã khuyến khích các ngân hàng nâng cấp phần mềm, chuyển dữ liệu sang đám mây và tạo ra những dịch vụ kiểu fintech nhằm nắm giữ lợi thế trước khi những đối thủ bên ngoài thành công trên quốc gia này. Năm 2016, MAS đã có cuộc họp với các ngân hàng lớn và chỉ định phải tạo ra một hệ thống ngang hàng để bất kỳ chủ tài khoản nào ở Singapore cũng có thể chuyển tiền không mất phí tới bất kỳ ai, chỉ bằng vài cú click trên điện thoại.

Về phía các ngân hàng cũng chủ động cải tiến công nghệ:

  • Ngân hàng lớn nhất Singapore DBS đã chuyển hơn 80% dữ liệu trên máy tính sang đám mây, hợp tác với các doanh nghiệp cung cấp nhiều dịch vụ cho ứng dụng trong đó có Gojek. DBS ra mắt digibank, một ngân hàng số chỉ dành cho thiết bị di động tại Ấn Độ, năm ngoái digibank bước chân vào thị trường Indonesia và đã có 2,9 triệu khách hàng ở 2 quốc gia trên. Digibank thu hút khách hàng thông qua các chương trình khuyến mại trực tuyến và chi phí quảng cáo là khoảng 8 - 10 USD mỗi lần, thấp hơn rất nhiều so với chi phí lôi kéo khách hàng bằng các phương thức ngoại tuyến là 60-70 USD tuy vậy để đạt được lợi nhuận đối với digibank cần có thời gian. Marketplace trực tuyến của DBS dành cho ô tô, hợp đồng nhà ở và năng lượng là mảng mang về hoa hồng cho họ.
  • United Overseas Bank (UOB) cho ra mắt ngân hàng số TMRW (Tomorrow) chỉ hoạt động trên thiết bị di động nhắm vào thế hệ Y tại Thái Lan vào tháng 3. UOB đã xây dựng một phòng nghiên cứu về mức độ tương tác của khách hàng (engagement lab), để sử dụng kiến thức hành vi và AI để nghiên cứu thói quen và nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng của khách hàng.

Ngoài Singapore, một số cơ quan quản lý ở nước khác đặc biệt là ở Anh, đang thực hiện chính sách khuyến khích sự phát triển của những công ty mới và để thị trường tự chọn ra người chiến thắng.

3. Trung Quốc cắt giảm nắm giữ lượng trái phiếu Mỹ xuống mức thấp nhất kể từ năm 2017

Theo số liệu của Bộ Tài chính Mỹ, lượng nắm giữ trái phiếu Mỹ của Trung Quốc giảm 10,4 tỷ USD, mức giảm đầu tiên kể từ tháng 11, tính đến hồi tháng 3 là 1,12 nghìn tỷ USD và đưa vị thế nắm giữ trái phiếu Mỹ của Trung Quốc sụt giảm xuống mức thấp nhất trong 2 năm. Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất của Mỹ, chiếm 28% tổng số nợ công của Mỹ trong các chủ sở hữu nước ngoài. Động thái cắt giảm này được nhiều ý kiến nhận định rằng đây là một "lựa chọn hạt nhân" trong tình trạng các cuộc đàm phán thương mại đang có diễn biến xấu đi.

Dù Trung Quốc cắt giảm, nhưng lượng nắm giữ trái phiếu Mỹ của nhà đầu tư nước ngoài đã tăng lên mức cao kỷ lục là 6,47 nghìn tỷ USD, khối ngoại mua vào 88 tỷ USD trong tháng 3 - tháng cao nhất kể từ tháng 9/2011. Đà tăng này cũng trùng với thời điểm lợi suất trái phiếu Mỹ hồi phục. Trước đó, hồi tháng 3, lợi suất trái phiếu 10 năm chạm mức thấp nhất năm 2019, ở mức 2,34%.

Kinh tế Việt Nam

1. Hội nghị Trung ương 10 thảo luận về chiến lược phát triển 10 năm tới

Hội nghị lần thứ 10 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 12 khai mạc ngày 16/05 tại Hà Nội sẽ tập trung thảo luận cho ý kiến về đề cương báo cáo chính trị, đề cương báo cáo 10 năm thực hiện Cương lĩnh 2011 (bổ sung, phát triển); đề cương báo cáo tổng kết thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2011-2020; xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030 và báo cáo tình hình kinh tế- xã hội 5 năm 2016-2020, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025; đề cương báo cáo tổng thể công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng. 

2. Xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc liên tục giảm

Kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang thị trường Trung Quốc năm 2018 đạt trên 1,2 tỷ USD giảm 5% so với năm 2017. Quý 1 năm 2019 kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 239 triệu USD tiếp tục giảm so với cùng kỳ năm trước trong đó xuất khẩu tôm giảm 15%, xuất khẩu cá tra giảm gần 2%. Nguyên nhân giảm giá trị kim ngạch xuất khẩu từ: (1) Trung Quốc siết chặt thương mại mậu biên; (2) cạnh tranh với Ấn Độ và Ecuador trên thị trường tôm; (3) cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung làm xáo trộn thị trường ảnh hưởng nhu cầu; (4) đồng Nhân dân tệ mất giá cũng là một yếu tố gây ảnh hưởng đến xuất khẩu thủy sản sang thị trường. Với nhiều yếu tố không thuận lợi, dự báo thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc 2019 có thể chỉ đạt mức xấp xỉ năm 2018.

3. Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đề xuất tạm đình chỉ quy định áp trần lãi vay theo Nghị định 20/2017/NĐ-CP

Khoản 3, Điều 8, Nghị định 20/2017/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/5/2017 được xem là phương pháp kiểm soát những doanh nghiệp FDI liên tục mở rộng quy mô hoạt động, tăng vốn điều lệ nhưng lợi nhuận lại luôn tăng trưởng âm. Tuy nhiên khi áp dụng vào thực tiễn điều khoản này lại đang gây ra những "tác dụng phụ" không mong muốn lên các doanh nghiệp trong nước. Theo Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) việc khống chế lãi vay với các bên liên kết dẫn tới khó khăn cho doanh nghiệp Việt Nam phần lớn là doanh nghiệp mới, vốn thấp, sử dụng nguồn vốn vay rất lớn để phát triển sản xuất kinh doanh.

Hiệp hội cũng chỉ rõ quy định này (1) không phù hợp với nguyên tắc tự do kinh doanh đã được ghi nhận trong Luật Doanh nghiệp năm 2014; (2) mâu thuẫn với các quy định trong Luật Thuế hiện hành do chi phí lãi vay của các doanh nghiệp có giao dịch liên kết sẽ bị tính thành 2 lần nguy cơ “lỗ chồng lỗ”; (3) quy định tạo rào cản đối với cho vay nội bộ các tập đoàn kinh tế tư nhân với mô hình công ty mẹ - con hiện đang phát triển mạnh ở nước ta làm mất đi khả năng điều tiết sức mạnh chung của một tập đoàn và cơ hội đầu tư dài hạn vào các ngành nghề cần vốn lớn, có ý nghĩa lâu dài cho nền kinh tế; (4) Nghị định áp dụng chung cho cả doanh nghiệp của nước ngoài và doanh nghiệp Việt Nam với 2 chuẩn mực kế toán khác nhau và điều kiện hoạt động khác nhau gây khó khăn rất lớn cho các doanh nghiệp của Việt Nam.

Trong khi đợi sửa đổi, Hiệp hội đề nghị Thủ tướng cho tạm đình chỉ thi hành Khoản 3, Điều 8, Nghị định 20/2017/NĐ-CP.

4. Chính phủ hoàn thiện Luật chứng khoán sửa đổi, dự kiến có hiệu lực từ 1/1/2021

Trên cơ sở ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp thứ 33 ngày 16/4/2019 và Báo cáo thẩm tra sơ bộ về dự án Luật của Ủy ban Kinh tế ngày 08/4/2019, Chính phủ đã hoàn thiện dự án Luật Chứng khoán (sửa đổi) và có Tờ trình số 186/TTr-CP ngày 09/5/2019 trình Quốc hội về dự án Luật.

Việc xây dựng Luật Chứng khoán (sửa đổi) nhằm hoàn thiện thể chế, ổn định môi trường pháp lý bảo đảm cho sự phát triển ổn định, bền vững, an toàn của TTCK, đáp ứng yêu cầu hội nhập, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với TTCK, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư; bảo đảm TTCK là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Dự thảo Luật Chứng khoán (sửa đổi) về cơ bản giữ nguyên bố cục của Luật hiện hành, gồm 10 chương, 136 điều. So với Luật Chứng khoán hiện hành, dự thảo Luật sửa đổi 97 Điều, bổ sung 31 Điều, bãi bỏ 31 Điều và giữ nguyên 08 Điều. Dự thảo Luật quy định hiệu lực thi hành của Luật là từ ngày 01 tháng 01 năm 2021.

Tài chính Ngân hàng

1. NHNN đánh giá lĩnh vực ngân hàng có nguy cơ bị rửa tiền cao nhất

Báo cáo “Kết quả đánh giá rủi ro quốc gia về rửa tiền, tài trợ khủng bố giai đoạn 2012-2017” của NHNN đánh giá ngân hàng, bất động sản và kênh chuyển tiền phi chính thức có nguy cơ bị rửa tiền ở mức “cao”. Ngoài ra lĩnh vực chứng khoán được NHNN đánh giá có mức nguy cơ rửa tiền “trung bình”, lĩnh vực bảo hiểm ở mức “trung bình thấp”.

Trong đó ngân hàng có nguy cơ rửa tiền cao nhất, cụ thể có gần 90% tổng số báo cáo giao dịch đáng ngờ (STR) gửi đến Cục Phòng chống rửa tiền có liên quan đến lĩnh vực ngân hàng. Nguy cơ rửa tiền trong lĩnh vực ngân hàng được xác định: "có thể liên quan chủ yếu đến việc rửa tiền có nguồn gốc từ tội tham ô tài sản (tội phạm chủ yếu liên quan đến những người có chức vụ, quyền hạn), đánh bạc và trốn thuế. 

Mức độ tổn thương về rủi ro rửa tiền trong lĩnh vực ngân hàng được đánh giá ở mức “trung bình cao”. Lĩnh vực bảo hiểm có mức độ tổn thương về rửa tiền được đánh giá là “thấp”, nhóm các tổ chức tài chính khác mức độ tổn thương về rửa tiền hầu hết là “thấp” và “trung bình”. Trong khi đó hệ thống chuyển tiền ngầm có mức độ tổn thương “cao” và quỹ phát triển đầu tư địa phương là “trung bình cao.

2. Mục tiêu cải cách hành chính ngành Ngân hàng lấy người dân và doanh nghiệp làm trọng tâm

Tại Hội thảo thường niên “Cải cách hành chính ngành Ngân hàng: Doanh nghiêp và người dân thuận lợi trong giao dịch ngân hàng” tổ chức sáng 16/5 tại Tp.HCM, NHNN nhấn mạnh mục tiêu cải cách hành chính của ngành ngân hàng là luôn lấy người dân và doanh nghiệp làm trọng tâm. Việc cải cách hành chính ngành ngân hàng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong việc tiếp cận vốn và dịch vụ ngân hàng bao gồm (1) minh bạch hoá các thông tin liên quan đến các dịch vụ ngân hàng (tiết kiệm, vay vốn, thanh toán…) nhằm tránh tiêu cực; (2) ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong các dịch vụ ngân hàng để giảm thiểu chi phí, thời gian cho người dân và doanh nghiệp; (3) đa dạng hoá sản phẩm dịch vụ bảo đảm nguyên tắc thị trường để người dân và doanh nghiệp có lợi nhất trong việc tiếp cận sản phẩm và dịch vụ ngân hàng.

Theo NHNN các ngân hàng vẫn phải tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính hơn nữa, phát huy sáng tạo, chủ động ứng dụng công nghệ hiện đại đưa ra các sản phẩm tiện ích đa dạng và đề xuất, tham mưu cho ngân hàng Nhà nước nhằm tạo môi trường kinh doanh tích cực trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân ngày càng tốt hơn. Về phía mình, NHNN sẽ tiếp tục cải cách mạnh mẽ hơn nữa các cơ chế thể lệ, tạo điều kiện mở rộng quyền hạn và trách nhiệm cho các tổ chức tín dụng trong huy động và cho vay cũng như tự chịu trách nhiệm. Đồng thời NHNN sẽ mạnh tay hơn để siết thanh toán bằng tiền mặt trong thời gian tới.

3. Ngân hàng mở rộng bảo lãnh trái phiếu

Theo thống kê của Vụ Tài chính Ngân hàng (Bộ Tài chính), thời gian qua thị trường trái phiếu DN có mức tăng trưởng khá mạnh cả về số lượng DN phát hành lẫn nhà đầu tư mua trái phiếu. Kết thúc năm 2018, dư nợ toàn thị trường trái phiếu DN tăng trưởng 53% so với năm 2017, tương đương khoảng 8,6% GDP.

Từ sau khi Nghị định 163/2018 của Chính phủ về phát hành trái phiếu DN chính thức có hiệu lực, đã có khoảng trên 1.500 tỷ đồng trái phiếu được các DN lớn phát hành, nâng tổng số trái phiếu DN được phát hành từ đầu năm 2019 đến nay lên mức gần 38.500 tỷ đồng, với 36 DN tham gia thị trường. Theo thống kê của CTCK Rồng Việt, hiện mặt bằng lợi tức của trái phiếu DN ổn định ở mức 8%-10%/năm (đối với trái phiếu thông thường, kỳ hạn 1-3 năm). Mức này cao hơn đáng kể so với lãi suất huy động từ 6,6%-7,3%/năm đối với các kỳ hạn tương tự tại các NHTM.

LPB Research tổng hợp

Tin khác