Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung và những điểm sáng với nền kinh tế Việt Nam

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung và những điểm sáng với nền kinh tế Việt Nam

24/09/2018 11:46

Mỹ đang giành phần chiến thắng trong chiến tranh thương mại, tăng trưởng kinh tế hàng năm Trung Quốc dự báo sẽ giảm xuống 5% trong một vài năm tới. Đối với nền kinh tế Việt Nam, chiến tranh thương mại Mỹ-Trung đang tạo ra nhiều cơ hội cũng như thách thức trong trung và dài hạn.

Mỹ áp thuế với hàng nhập khẩu và những tác động tới nền kinh tế Mỹ

Bắt đầu từ ngày 24/09, Tổng thống Donald Trump chính thức sẽ áp thuế suất 10% lên thêm 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc vào nước Mỹ, vượt mức 50 tỷ USD giá trị hàng hóa mà ông đã đánh thuế trước đó.

Mức thuế suất mới đánh mạnh vào nhiều sản phẩm tiêu dùng mà người Mỹ sử dụng hàng ngày, như thực phẩm, hàng may mặc và đồ điện tử. Tổng thống Donald Trump cũng tuyên bố nước Mỹ sẽ tiếp tục mạnh tay hơn nữa, sẵn sàng đánh thuế đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc nếu Bắc Kinh có động thái đáp trả. Ngoài ra, ông Trump còn đánh thuế vào mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu từ hầu hết các nước khác trên thế giới, đồng thời đe dọa sẽ đánh thuế nhập khẩu đối với xe hơi và phụ tùng xe hơi.

Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cố gắng xây dựng một hàng rào thuế quan bao quanh nền kinh tế trong nước nhằm bảo vệ việc làm của người dân, tuy nhiên, chính sách này không thể chắc chắn rằng sẽ luôn mang lại kết quả như mong đợi. Điều này cũng đã từng được chứng minh trong lịch sử kinh tế Mỹ.

Năm 2009, cựu Tổng thống Barack Obama chính thức áp thuế đối với mặt hàng lốp xe nhập khẩu từ Trung Quốc một cách cứng rắn. Tuy nhiên, các công ty Trung Quốc vẫn không ngừng việc sản xuất mặt hàng này bằng cách di dời nhà máy sản xuất của họ sang những địa điểm khác nhau, bao gồm cả Mỹ. Tính đến năm 2018, Trung Quốc đã có 4 công ty sản xuất lốp xe có nhà máy tại Hoa Kỳ. Một nghiên cứu về tác động của việc đánh thuế lốp xe đã chỉ ra rằng trong vòng một năm, người Mỹ đã phải chi thêm 1,1 tỷ USD cho lốp xe.

Năm 2002, Tổng thống George W. Bush cũng mang lại những hệ quả tương tự khi ông áp mức thuế  nhập khẩu lên đến 30% đánh vào mặt hàng thép. Chính sách này đã có những tác động tiêu cực tới không chỉ người tiêu dùng mà còn tới các công ty sử dụng thép làm nguyên vật liệu sản xuất, như công ty xây dựng và chế tạo ô tô. Cụ thể, chính sách này đã làm hạn chế việc làm trong ngành công nghiệp thép của Mỹ, thúc đẩy gia công ở nước ngoài và làm tổn thương các ngành công nghiệp liên quan. Chuyên gia kinh tế Douglas Irwin của Đại học Dartmouth ước tính có khoảng 140.000 công nhân Mỹ làm trong ngành thép, trong khi số lượng công nhân chế tạo sản phẩm làm từ thép là 6,5 triệu người.

Năm 1971, chính sách thuế ban hành từ Tổng thống Mỹ Nixon cũng mang lại những kết quả tiêu cực cho nền kinh tế. Theo đó, ông phản bội lại thỏa thuận Bretton Woods và đánh thuế phụ vào tất cả các mặt hàng nhập khẩu, khiến cho nền kinh tế thế giới phải chịu một cú sốc lớn, đặc biệt đối với các nước đồng minh của Mỹ. Hậu quả là chính sách này đã buộc Mỹ phải thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng và gia tăng các khoản thanh toán an sinh xã hội trong năm sau đó, đi cùng với mức lạm phát cao nhất trong cả thập kỷ.

Mặc dù cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung 2018 được dự báo sẽ gây ra những tổn hại nhất định cho cả 2 nền kinh tế hàng đầu thế giới, tuy nhiên nền kinh tế Mỹ hiện đang có những lợi thế hơn. Tổng thống Donald Trump – vốn được biết đến như một trong những nhà kinh doanh hàng đầu nước Mỹ - sẽ có những lợi thế hơn trong những tính toán mang tính chất thương mại. Hơn nữa, so với nền kinh tế năng động của Mỹ, Trung Quốc có nền kinh tế ít mở hơn. “Sức khỏe” của nền kinh tế Trung Quốc cũng phụ thuộc chủ yếu vào xuất khẩu sang thị trường Mỹ, khoảng 60% tổng hàng hoá xuất khẩu của Trung Quốc sang thị trường Mỹ được sản xuất bởi những công ty không phải do người Trung Quốc sở hữu. Điều này khẳng định rằng vị thế của nền kinh tế Mỹ trên thị trường toàn cầu là một lợi thế so với Trung Quốc. 

Nền kinh tế Việt Nam với những dấu hiệu lạc quan trong vòng 06 – 12 tháng tới trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung leo thang.

Cuộc chiến thương mại đang leo thang giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ tạo ra cả rủi ro và cơ hội cho nền kinh tế Việt Nam, cũng như cho thị trường chứng khoán. Môi trường vĩ mô sẽ không bị ảnh hưởng nhiều từ tranh chấp thương mại kéo dài, dự báo tăng trưởng GDP 2019 sẽ bằng với năm 2018. Trên thị trường chứng khoán, một số ngành và cổ phiếu có những dấu hiệu lạc quan nhờ vào hưởng lợi từ việc các nhà sản xuất Bắc Á buộc phải xem xét lại chiến lược tại Trung Quốc và có lẽ phải chuyển hoạt động sản xuất sang Việt Nam. Một số ngành cụ thể như:

Doanh nghiệp vận hành cảng biển sẽ hưởng lợi từ dòng chảy thương mại gia tăng. Theo đó, tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc có thể giúp đẩy mạnh dòng vốn FDI vào Việt Nam do các nhà sản xuất ở Bắc Á cũng như ở các khu vực khác sẽ tìm cách giảm lượng hàng hóa sang Trung Quốc. Do đó, khối lượng hàng hóa vào cảng biển Việt Nam có thể sẽ tăng lên.

Các công ty dịch vụ hàng hóa hàng không cũng được hưởng lợi nhờ dòng chảy thương mại gia tăng. Tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc tập trung chủ yếu vào các sản phẩm công nghệ và điện tử. Điều này mở ra cơ hội cho Việt Nam để gia tăng sản xuất và lắp ráp cuối cùng các sản phẩm công nghệ. Và với thực tế là các thành phần cho sản xuất và lắp ráp công nghệ chủ yếu được vận chuyển bằng hàng không, đây sẽ cơ hội tốt cho các công ty dịch vụ vận chuyển hàng hóa hàng không.

Các khu công nghiệp sẽ được lợi trong trung đến dài hạn nhờ vào sự dịch chuyển sản xuất của các công ty từ Trung Quốc sang Việt Nam. Trong khoảng 08 tháng đầu năm 2018, tổng vốn FDI tăng 9,2% so với cùng ký năm ngoái, đạt 11,25 tỷ USD. Qua đó, các doanh nghiệp phát triển và kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp trước hết sẽ được hưởng lợi từ sự gia tăng của dòng vốn FDI này.

Ngành may mặc sẽ giành thêm các đơn hàng nước ngoài khu bất lợi về thuế làm suy giảm tính cạnh tranh của Trung Quốc. Với mức thuế suất xuất khẩu khoảng 10% sang thị trường Mỹ cho ngành may mặc của Trung Quốc, ngành may mặc Việt Nam có thể tận dụng những cơ hội để giành thêm thị phần trên thị trường Mỹ.

Các công ty trong ngành thủy sản có thể được hưởng lợi khi các công ty Trung Quốc bị loại khỏi thị trường Mỹ. Ngành thuỷ sản Trung Quốc đang phải đối mặt với áp lực thuế quan nặng nề, điều này đã mở ra những cơ hội lớn cho ngành xuất khẩu thủy sản của Việt Nam vào thị trường Mỹ. Cụ thể, xuất khẩu cá da trơn của Việt Nam là một trong những mặt hàng hưởng lợi trực tiếp khi không bị đánh thuế khi xuất khẩu sang Mỹ nếu đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của nước này.

LPB Research tổng hợp

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung và những điểm sáng với nền kinh tế Việt Nam

Mỹ đang giành phần chiến thắng trong chiến tranh thương mại, tăng trưởng kinh tế hàng năm Trung Quốc dự báo sẽ giảm xuống 5% trong một vài năm tới. Đối với nền kinh tế Việt Nam, chiến tranh thương mại Mỹ-Trung đang tạo ra nhiều cơ hội cũng như thách thức trong trung và dài hạn.

Mỹ áp thuế với hàng nhập khẩu và những tác động tới nền kinh tế Mỹ

Bắt đầu từ ngày 24/09, Tổng thống Donald Trump chính thức sẽ áp thuế suất 10% lên thêm 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc vào nước Mỹ, vượt mức 50 tỷ USD giá trị hàng hóa mà ông đã đánh thuế trước đó.

Mức thuế suất mới đánh mạnh vào nhiều sản phẩm tiêu dùng mà người Mỹ sử dụng hàng ngày, như thực phẩm, hàng may mặc và đồ điện tử. Tổng thống Donald Trump cũng tuyên bố nước Mỹ sẽ tiếp tục mạnh tay hơn nữa, sẵn sàng đánh thuế đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc nếu Bắc Kinh có động thái đáp trả. Ngoài ra, ông Trump còn đánh thuế vào mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu từ hầu hết các nước khác trên thế giới, đồng thời đe dọa sẽ đánh thuế nhập khẩu đối với xe hơi và phụ tùng xe hơi.

Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cố gắng xây dựng một hàng rào thuế quan bao quanh nền kinh tế trong nước nhằm bảo vệ việc làm của người dân, tuy nhiên, chính sách này không thể chắc chắn rằng sẽ luôn mang lại kết quả như mong đợi. Điều này cũng đã từng được chứng minh trong lịch sử kinh tế Mỹ.

Năm 2009, cựu Tổng thống Barack Obama chính thức áp thuế đối với mặt hàng lốp xe nhập khẩu từ Trung Quốc một cách cứng rắn. Tuy nhiên, các công ty Trung Quốc vẫn không ngừng việc sản xuất mặt hàng này bằng cách di dời nhà máy sản xuất của họ sang những địa điểm khác nhau, bao gồm cả Mỹ. Tính đến năm 2018, Trung Quốc đã có 4 công ty sản xuất lốp xe có nhà máy tại Hoa Kỳ. Một nghiên cứu về tác động của việc đánh thuế lốp xe đã chỉ ra rằng trong vòng một năm, người Mỹ đã phải chi thêm 1,1 tỷ USD cho lốp xe.

Năm 2002, Tổng thống George W. Bush cũng mang lại những hệ quả tương tự khi ông áp mức thuế  nhập khẩu lên đến 30% đánh vào mặt hàng thép. Chính sách này đã có những tác động tiêu cực tới không chỉ người tiêu dùng mà còn tới các công ty sử dụng thép làm nguyên vật liệu sản xuất, như công ty xây dựng và chế tạo ô tô. Cụ thể, chính sách này đã làm hạn chế việc làm trong ngành công nghiệp thép của Mỹ, thúc đẩy gia công ở nước ngoài và làm tổn thương các ngành công nghiệp liên quan. Chuyên gia kinh tế Douglas Irwin của Đại học Dartmouth ước tính có khoảng 140.000 công nhân Mỹ làm trong ngành thép, trong khi số lượng công nhân chế tạo sản phẩm làm từ thép là 6,5 triệu người.

Năm 1971, chính sách thuế ban hành từ Tổng thống Mỹ Nixon cũng mang lại những kết quả tiêu cực cho nền kinh tế. Theo đó, ông phản bội lại thỏa thuận Bretton Woods và đánh thuế phụ vào tất cả các mặt hàng nhập khẩu, khiến cho nền kinh tế thế giới phải chịu một cú sốc lớn, đặc biệt đối với các nước đồng minh của Mỹ. Hậu quả là chính sách này đã buộc Mỹ phải thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng và gia tăng các khoản thanh toán an sinh xã hội trong năm sau đó, đi cùng với mức lạm phát cao nhất trong cả thập kỷ.

Mặc dù cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung 2018 được dự báo sẽ gây ra những tổn hại nhất định cho cả 2 nền kinh tế hàng đầu thế giới, tuy nhiên nền kinh tế Mỹ hiện đang có những lợi thế hơn. Tổng thống Donald Trump – vốn được biết đến như một trong những nhà kinh doanh hàng đầu nước Mỹ - sẽ có những lợi thế hơn trong những tính toán mang tính chất thương mại. Hơn nữa, so với nền kinh tế năng động của Mỹ, Trung Quốc có nền kinh tế ít mở hơn. “Sức khỏe” của nền kinh tế Trung Quốc cũng phụ thuộc chủ yếu vào xuất khẩu sang thị trường Mỹ, khoảng 60% tổng hàng hoá xuất khẩu của Trung Quốc sang thị trường Mỹ được sản xuất bởi những công ty không phải do người Trung Quốc sở hữu. Điều này khẳng định rằng vị thế của nền kinh tế Mỹ trên thị trường toàn cầu là một lợi thế so với Trung Quốc. 

Nền kinh tế Việt Nam với những dấu hiệu lạc quan trong vòng 06 – 12 tháng tới trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung leo thang.

Cuộc chiến thương mại đang leo thang giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ tạo ra cả rủi ro và cơ hội cho nền kinh tế Việt Nam, cũng như cho thị trường chứng khoán. Môi trường vĩ mô sẽ không bị ảnh hưởng nhiều từ tranh chấp thương mại kéo dài, dự báo tăng trưởng GDP 2019 sẽ bằng với năm 2018. Trên thị trường chứng khoán, một số ngành và cổ phiếu có những dấu hiệu lạc quan nhờ vào hưởng lợi từ việc các nhà sản xuất Bắc Á buộc phải xem xét lại chiến lược tại Trung Quốc và có lẽ phải chuyển hoạt động sản xuất sang Việt Nam. Một số ngành cụ thể như:

Doanh nghiệp vận hành cảng biển sẽ hưởng lợi từ dòng chảy thương mại gia tăng. Theo đó, tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc có thể giúp đẩy mạnh dòng vốn FDI vào Việt Nam do các nhà sản xuất ở Bắc Á cũng như ở các khu vực khác sẽ tìm cách giảm lượng hàng hóa sang Trung Quốc. Do đó, khối lượng hàng hóa vào cảng biển Việt Nam có thể sẽ tăng lên.

Các công ty dịch vụ hàng hóa hàng không cũng được hưởng lợi nhờ dòng chảy thương mại gia tăng. Tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc tập trung chủ yếu vào các sản phẩm công nghệ và điện tử. Điều này mở ra cơ hội cho Việt Nam để gia tăng sản xuất và lắp ráp cuối cùng các sản phẩm công nghệ. Và với thực tế là các thành phần cho sản xuất và lắp ráp công nghệ chủ yếu được vận chuyển bằng hàng không, đây sẽ cơ hội tốt cho các công ty dịch vụ vận chuyển hàng hóa hàng không.

Các khu công nghiệp sẽ được lợi trong trung đến dài hạn nhờ vào sự dịch chuyển sản xuất của các công ty từ Trung Quốc sang Việt Nam. Trong khoảng 08 tháng đầu năm 2018, tổng vốn FDI tăng 9,2% so với cùng ký năm ngoái, đạt 11,25 tỷ USD. Qua đó, các doanh nghiệp phát triển và kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp trước hết sẽ được hưởng lợi từ sự gia tăng của dòng vốn FDI này.

Ngành may mặc sẽ giành thêm các đơn hàng nước ngoài khu bất lợi về thuế làm suy giảm tính cạnh tranh của Trung Quốc. Với mức thuế suất xuất khẩu khoảng 10% sang thị trường Mỹ cho ngành may mặc của Trung Quốc, ngành may mặc Việt Nam có thể tận dụng những cơ hội để giành thêm thị phần trên thị trường Mỹ.

Các công ty trong ngành thủy sản có thể được hưởng lợi khi các công ty Trung Quốc bị loại khỏi thị trường Mỹ. Ngành thuỷ sản Trung Quốc đang phải đối mặt với áp lực thuế quan nặng nề, điều này đã mở ra những cơ hội lớn cho ngành xuất khẩu thủy sản của Việt Nam vào thị trường Mỹ. Cụ thể, xuất khẩu cá da trơn của Việt Nam là một trong những mặt hàng hưởng lợi trực tiếp khi không bị đánh thuế khi xuất khẩu sang Mỹ nếu đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của nước này.

LPB Research tổng hợp

Tin khác

Viết bình luận