Đằng sau sự rút vốn khỏi các thị trường mới nổi và Việt Nam

Đằng sau sự rút vốn khỏi các thị trường mới nổi và Việt Nam

31/05/2018 14:34

Việt Nam, 1 trong 3 quốc gia Châu Á đang nằm trong danh sách thị trường cận biên (Frontier Markets) của MSCI và theo kịch bản sớm nhất MSCI sẽ xem xét đánh giá nâng hạng thị trường vào tháng 6/2019 và Việt Nam có thể được nâng hạng trở thành thị trường mới nổi (Emerging Markets) vào tháng 6/2020. Nếu được nâng hạng lên thị trường mới nổi, Việt Nam có thể thu hút thêm hàng tỷ USD cả vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp. Tuy nhiên thị trường chứng khoán thường phản ánh trước kỳ vọng nên việc tăng điểm thường xảy ra trước khi Việt Nam được nâng hạng và dòng vốn nước ngoài đổ cũng có xu hướng đổ vào trước khi nâng hạng thị trường.

Tuy nhiên thời gian vừa qua dòng vốn đang có dấu hiệu dịch chuyển khỏi thị trường. Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, đến 20/5/2018, lượng vốn FDI đăng ký mới đã giảm 16,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Đồng thời trong 5 tháng đầu năm, tổng giá trị góp vốn, mua cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài là 2,75 tỷ USD, tăng 53,5% so với cùng kỳ năm 2017 nhưng nếu loại trừ các đợt bán vốn cho nhà đầu tư nước ngoài của Techcombank (thu về 922 triệu USD) trong tháng 4 và Vinhomes (thu về 1,3 tỷ USD) trong tháng 5 thì có thể thấy rằng nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng trên thị trường chứng khoán kể từ tháng 2/2018.

Bảng xếp hạng phân loại các thị trường của MSCI (Nguồn MSCI)

Điều này không chỉ diễn ra tại Việt Nam, một thị trường cận biên sắp được xem xét đưa lên mới nổi mà còn diễn ra đối với hầu hết các thị trường mới nổi. Hơn 2 năm qua, các nhà đầu tư trên toàn cầu đã tỏ ra say mê các thị trường mới nổi, nhưng mọi thứ bây giờ đã khác. Trong vài tuần gần đây, dòng tiền liên tục rút khỏi các thị trường mới nổi và chuyển sang Mỹ, qua đó khiến USD tăng giá, trong khi đồng tiền của các thị trường mới nổi lại rơi xuống đáy mới. Tại thị trường trong nước, tỷ giá cũng liên tục tăng trong những ngày gần đây và CPI bình quân 5 tháng đầu năm đã tăng 3,01% so với mục tiêu cả năm là 4%.

Thổ Nhĩ kỳ - 1 quốc gia thị trường mới nổi đang là tâm điểm của làn sóng bán tháo, và các quốc gia khác – bao gồm Argentina, Hungary và Indonesia – đều bị tác động nặng nề khi nhà đầu tư rút vốn ra khỏi các cổ phiếu và trái phiếu, đồng thời chuyển sang các tài sản an toàn ở Mỹ. Trong khi đó, TTCK Việt Nam là một trong những TTCK giảm mạnh nhất trên thế giới trong tháng 4 và tháng 5/2018 khi các nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng.

Điều này được dễ dàng được giải thích rằng sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, Mỹ, Nhật Bản và châu Âu giữ lãi suất ở mức âm hoặc 0% để thúc đẩy nền kinh tế trì trệ của họ hồi phục. Điều này thúc đẩy nhà đầu tư đổ xô vào các quốc gia đang phát triển – nơi rủi ro cao hơn nhưng phần thưởng cũng hấp dẫn hơn. Kết quả là cổ phiếu, trái phiếu và tiền tệ của các thị trường mới nổi tăng mạnh.

Hiện nay mọi thứ đang diễn ra ngược lại, nhà đầu tư đang phản ứng trước các dấu hiệu từ phía Mỹ – tăng trưởng mạnh hơn, lãi suất ngày càng tăng và đồng USD mạnh hơn. Cả 3 yếu tố trên báo hiệu tỷ suất sinh lợi cao hơn từ các khoản đầu tư tại Mỹ, và do đó trở thành nam châm thu hút dòng tiền trên toàn cầu.

Trước tình trạng này các nền kinh tế vốn phụ thuộc vào USD và các đồng ngoại tệ khác để tài trợ cho khoản thâm hụt thương mại của họ trở thành những quốc gia có đồng tiền giảm mạnh trong năm nay, đáng chú ý nhất ở Châu Á là Philippines, Ấn Độ và Indonesia. Những quốc gia có tỷ lệ nhà đầu tư nước ngoài sở hữu trái phiếu Chính phủ cao nhất có thể sẽ bị tác động nặng nề nhất trước tình trạng tháo chạy của dòng vốn, bao gồm Nam Phi, Indonesia và Nga.

Sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, các quốc gia đang phát triển đã gia tăng vay nợ vì lãi suất thấp gần 0%. Và hiện nay khi đồng bạc xanh tăng giá so với các đồng khác thì phải tốn nhiều đồng nội tệ hơn để đổi sang USD và khả năng trả nợ của nhiều quốc gia của các thị trường mới nổi đang bị đặt dấu hỏi.

LPB Research tổng hợp

Đằng sau sự rút vốn khỏi các thị trường mới nổi và Việt Nam

Việt Nam, 1 trong 3 quốc gia Châu Á đang nằm trong danh sách thị trường cận biên (Frontier Markets) của MSCI và theo kịch bản sớm nhất MSCI sẽ xem xét đánh giá nâng hạng thị trường vào tháng 6/2019 và Việt Nam có thể được nâng hạng trở thành thị trường mới nổi (Emerging Markets) vào tháng 6/2020. Nếu được nâng hạng lên thị trường mới nổi, Việt Nam có thể thu hút thêm hàng tỷ USD cả vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp. Tuy nhiên thị trường chứng khoán thường phản ánh trước kỳ vọng nên việc tăng điểm thường xảy ra trước khi Việt Nam được nâng hạng và dòng vốn nước ngoài đổ cũng có xu hướng đổ vào trước khi nâng hạng thị trường.

Tuy nhiên thời gian vừa qua dòng vốn đang có dấu hiệu dịch chuyển khỏi thị trường. Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, đến 20/5/2018, lượng vốn FDI đăng ký mới đã giảm 16,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Đồng thời trong 5 tháng đầu năm, tổng giá trị góp vốn, mua cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài là 2,75 tỷ USD, tăng 53,5% so với cùng kỳ năm 2017 nhưng nếu loại trừ các đợt bán vốn cho nhà đầu tư nước ngoài của Techcombank (thu về 922 triệu USD) trong tháng 4 và Vinhomes (thu về 1,3 tỷ USD) trong tháng 5 thì có thể thấy rằng nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng trên thị trường chứng khoán kể từ tháng 2/2018.

Bảng xếp hạng phân loại các thị trường của MSCI (Nguồn MSCI)

Điều này không chỉ diễn ra tại Việt Nam, một thị trường cận biên sắp được xem xét đưa lên mới nổi mà còn diễn ra đối với hầu hết các thị trường mới nổi. Hơn 2 năm qua, các nhà đầu tư trên toàn cầu đã tỏ ra say mê các thị trường mới nổi, nhưng mọi thứ bây giờ đã khác. Trong vài tuần gần đây, dòng tiền liên tục rút khỏi các thị trường mới nổi và chuyển sang Mỹ, qua đó khiến USD tăng giá, trong khi đồng tiền của các thị trường mới nổi lại rơi xuống đáy mới. Tại thị trường trong nước, tỷ giá cũng liên tục tăng trong những ngày gần đây và CPI bình quân 5 tháng đầu năm đã tăng 3,01% so với mục tiêu cả năm là 4%.

Thổ Nhĩ kỳ - 1 quốc gia thị trường mới nổi đang là tâm điểm của làn sóng bán tháo, và các quốc gia khác – bao gồm Argentina, Hungary và Indonesia – đều bị tác động nặng nề khi nhà đầu tư rút vốn ra khỏi các cổ phiếu và trái phiếu, đồng thời chuyển sang các tài sản an toàn ở Mỹ. Trong khi đó, TTCK Việt Nam là một trong những TTCK giảm mạnh nhất trên thế giới trong tháng 4 và tháng 5/2018 khi các nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng.

Điều này được dễ dàng được giải thích rằng sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, Mỹ, Nhật Bản và châu Âu giữ lãi suất ở mức âm hoặc 0% để thúc đẩy nền kinh tế trì trệ của họ hồi phục. Điều này thúc đẩy nhà đầu tư đổ xô vào các quốc gia đang phát triển – nơi rủi ro cao hơn nhưng phần thưởng cũng hấp dẫn hơn. Kết quả là cổ phiếu, trái phiếu và tiền tệ của các thị trường mới nổi tăng mạnh.

Hiện nay mọi thứ đang diễn ra ngược lại, nhà đầu tư đang phản ứng trước các dấu hiệu từ phía Mỹ – tăng trưởng mạnh hơn, lãi suất ngày càng tăng và đồng USD mạnh hơn. Cả 3 yếu tố trên báo hiệu tỷ suất sinh lợi cao hơn từ các khoản đầu tư tại Mỹ, và do đó trở thành nam châm thu hút dòng tiền trên toàn cầu.

Trước tình trạng này các nền kinh tế vốn phụ thuộc vào USD và các đồng ngoại tệ khác để tài trợ cho khoản thâm hụt thương mại của họ trở thành những quốc gia có đồng tiền giảm mạnh trong năm nay, đáng chú ý nhất ở Châu Á là Philippines, Ấn Độ và Indonesia. Những quốc gia có tỷ lệ nhà đầu tư nước ngoài sở hữu trái phiếu Chính phủ cao nhất có thể sẽ bị tác động nặng nề nhất trước tình trạng tháo chạy của dòng vốn, bao gồm Nam Phi, Indonesia và Nga.

Sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, các quốc gia đang phát triển đã gia tăng vay nợ vì lãi suất thấp gần 0%. Và hiện nay khi đồng bạc xanh tăng giá so với các đồng khác thì phải tốn nhiều đồng nội tệ hơn để đổi sang USD và khả năng trả nợ của nhiều quốc gia của các thị trường mới nổi đang bị đặt dấu hỏi.

LPB Research tổng hợp

Tin khác

Viết bình luận